روابط عمومي دانشگاه يزد

ثبت اختراع دانش‌آموخته دانشگاه يزد در زمينه صنعت كاشي و سراميك

توليد و تعمير قالب‌هاي پانچ كاشي و سراميك با استفاده از خمير پودر فروآلياژهاي كاربيدزا توسط فرايندهاي جوشكاري قوسي عنوان اختراع بهرام عابدي دانش‌آموخته كارشناسي ارشد مهندسي مواد دانشگاه يزد است كه نشان ثبت ملي را نيز دريافت كرده است


وي كه متولد سال ۶۸در اصفهان و درحال حاضر ساكن يزد است در گفتگو با روابط عمومي دانشگاه گفت: در قالب‌هاي كاشي و سراميك در صنعت مشكلاتي وجود داشت. در بازديدي كه از كارخانه‌هاي كاشي يزد انجام شد همه از اين موضوع شكايت داشتند كه قالب‌هاي ايراني اصلاً كيفيت ندارند و به دليل تحريم‌ها به سختي قالب تهيه مي‌كنند. همين موضوع ايده‌اي شد براي انتخاب پروژه كارشناسي ارشد و نهايتاً منجر به اين اختراع شد. عابدي توضيح داد: اولين مرحله توليد كاشي و سراميك، پرس خاك و توليد يك سراميك بيسكويت شكل است. در اين مرحله به دليل شرايط سايشي شديد، عمر قالب‌هاي توليد داخل كم بوده و قالب بايد تعمير شود. لبه‌هاي كاشي و سراميك به وسيله برآمدگي كوچكي در قالب‌هاي پانچ، ايجاد مي‌شود. براي ايجاد اين برآمدگي در قالب‌هاي پانچ كاشي و سراميك از روش‌هاي مختلف جوشكاري استفاده مي‌شود. همواره يكي از محدوديت‌هاي اين روش ايجاد يك لبه مقاوم به سايش است. وي افزود: درحال حاضر از سيم‌ها و روكش‌هاي آلياژي به منظور ايجاد يك لبه با خواص سايشي مورد نياز استفاده مي‌شود. فرايند توليد سيم و روكش آلياژي علاوه‌ بر پيچيده‌ بودن از نظر فني، قابليت انعطاف نداشته و از نظر اقتصادي نيز هزينه‌هاي زيادي دارد. در اين اختراع با استفاده از خمير حاوي پودر فروآلياژهاي كاربيدزا از جمله كروم، موليبدن، واناديو، تنگستن و ... باعث افزودن اين عناصر به حوضچه مذاب شده و منجر به ايجاد فازهاي سخت كاربيدي با مقاومت به سايش مناسب مي‌شود. در نهايت باعث افزايش عمر اين قالب‌ها مي‌شود و درحال حاضر كاملاً با نمونه‌هاي خارجي قابل رقابت است. وي در خصوص روش اجرايي براي به كارگيري اختراع گفت: ساخت خمير در اين اختراع به صورت نيمه صنعتي انجام شده و به منظور قابليت پياده سازي صنعتي از كليه مواد و روش‌هاي صنعتي استفاده شده است. به عنوان يك نمونه صنعتي اجرا شده، از پودرهاي كروم و كربن با نسبت ۱:۹ به همراه چسب پي‌وي‌اي خمير تهيه شد و نتايج به دست‌آمده حاكي از بهبود چشمگير خواص سايشي و خوردگي بود. عابدي تصريح كرد: با توجه به هزينه كمتر در توليد و انعطاف‌پذير بودن تركيب شيميايي، اين خميرها مي‌تواند جايگزين مناسبي براي سيم‌جوش‌ها و الكترودهاي روكشي سخت باشد. علاوه بر اين در حال حاضر امكان تامين سيم‌ جوش آلياژي در داخل كشور نبوده و كليه توليدكنندگان و تعميركنندگان اين قالب‌ها از روش الكترود دستي (SMAW) استفاده مي‌كنند كه خود باعث افزايش زمان توليد و هزينه‌ها و از طرف ديگر كاهش كيفيت و دقت مي‌شود. وي درخصوص مزاياي اين قالب نسبت به قالب‌هاي خارجي گفت: در اين اختراع براي اولين بار در دنيا از خميرپودرهاي فروآلياژ كاربيدزا به منظور ايجاد لبه بر روي قالب‌هاي پانچ كاشي و سراميك استفاده شده است. اين قالب علاوه بر مكانيزه كردن فرايند در كاهش هزينه‌ها نقش بسزايي دارد. همچنين قيمت تمام شده اين قالب‌ها به مراتب كمتر است، سرمايه‌هايي كه شركت‌هاي كاشي بايد براي تهيه قالب‌هاي ذخيره، صرف كنند نيز به سرمايه جاري آن‌ها باز مي‌گردد. زمان و هزينه تعمير به طور قابل ملاحظه‌اي كاهش مي‌يابد و باعث صرفه جويي ارزي مي‌گردد. وي با اشاره به انگيزه خود براي اين اختراع اظهار كرد: به نظر يكي از موضوعاتي كه در جامعه علمي كمتر احساس مي‌شود ولي واقعاً به آن نياز داريم، حركت كردن در راستاي حل مشكلات صنعت كشور و ارتباط موثر بين صنعت و دانشگاه است. با توجه به اينكه حدود ۴ سال سابقه فعاليت در صنعت دارم، هميشه به ديد صنعتي و كاربردي به مسايل نگاه كرده‌ام و نه صرفاً علمي. چيزي كه در اين اختراع خيلي ايجاد انگيزه مي‌نمود، حل يكي از همين مشكلات صنعت كشور بود و رمز موفقيت يك اختراع همين موضوع است. يك ايده در صورتي واقعاً تبديل به اختراع مي‌شود كه نيازي از جامعه را مرتفع كند. وي افزود: اين اختراع را در كليه صنايع توليد كاشي و سراميك كه  از قالب‌هاي پانچ براي پرس كردن خاك و آماده‌سازي براي پخت استفاده مي‌شود، كاربرد دارد. همچنين از اين خمير مي‌توان در كليه كارگاه‌ها و كارخانه‌هاي تعمير و توليد قالب‌هاي پانچ كاشي و سراميك استفاده كرد. در حال حاضر فاز تجاري سازي اختراع با حمايت كاشي پرسپوليس و شركت ستبر پولاد پارسيان در حال اجراست. عابدي افزود: حمايت‌هاي خيلي خوبي از اين طرح شد. شركت الكترود يزد در فاز اجرايي و مركز نوآوري پارك علم و فناوري يزد كمك‌هاي زيادي به اجراي اين طرح كردند. همچنين يك سري از هزينه‌ها را شخصاً پرداخت كردم كه البته لذت اختراع هم به همين است. دريافت سه لوح تقدير از سوي وزير علوم به عنوان دبيركل برتر انجمن‌هاي علمي دانشجويي در ششمين جشنواره ملي حركت، به عنوان رابط اجرايي چهارمين جشنواره ملي حركت و به عنوان عضو شوراي مركزي اتحاديه علمي دانشجويي برتر در چهارمين جشنواره ملي حركت، همچنين دريافت لوح تقدير از معاون علمي پژوهشي معاونت علمي فناوري رياست جمهوري،معاونت و مديركل امورفرهنگي وزارت علوم،  رييس دانشگاه، استانداريزد به عناوين مختلف، كسب رتبه سوم مسابقات ملي عمليات حرارتي و... از جمله افتخارات اين مخترع بوده است. وي در پايان با قدرداني از دكتر مسعود مصلايي‌پور عضو هيات علمي دانشگاه يزد و استاد راهنماي وي در اين طرح افزود: به نظر من دانشي كه دانشجو در دانشگاه بايد كسب كند، صرفاً واحدهاي درسي نيست. بلكه آموزش كار تيمي، برقراري ارتباط موثر، مديريت و... از دانش‌هايي هستند كه با كمترين هزينه در دانشگاه قابل تحصيل است. بر همين اساس بنده وارد فعاليت در انجمن‌هاي علمي دانشجويي شدم و به مدت دو سال به عنوان دبيركل انجمن‌هاي علمي دانشگاه يزد، يك سال دبير اتحاديه مهندسي مواد ايران، يك سال دبير شوراي تعامل دانشجو و دانشگاه، دبير مسابقات ملي عمليات حرارتي و... فعاليت كردم