روابط عمومي، امورفرهنگي و اجتماعي اداره كل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري يزد

قلعه قاجاري عزت آباد ابركوه ثبت ملي شد

خانه عزت آباد واقع در بخش مركزي شهرستان ابركوه در شهريورماه سال جاري با شماره 31323 در فهرست آثار ملي كشور به ثبت رسيد. 


به گزارش روابط عمومي، امورفرهنگي و اجتماعي اداره كل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري يزد محسن ذاكري نيا در توضيح اين بناي تاريخي گفت: از نظر مبحث معماري ­شناسانه يعني نقشه­ ها، شيوه­ معماري و مواد و مصالح مي­توانيم قدمت قلعه را به دوران قاجار و پهلوي نسبت دهيم اما به نظر مي­رسد نتوانيم تفاوت سبكي بين معماري قاجار و پهلوي در مناطق دور افتاده ­اي مثل ابركوه قائل شويم. اما در پي تحقيقات ميداني از مطلعين و پيران محلي از نظر تاريخي مي­توانيم قدمت قلعه را به اواخر قاجار برسانيم. به اين ترتيب اين قلعه با باغ همجوار خود داراي يه دوره تاريخي مشترك هستند.

سرپرست معاونت ميراث فرهنگي اين اداره كل افزود: بر اساس گفته­ پيران و مطلعين محلي، نام آبادي عزت­آباد را اول بار شخص سالارنظام كه باعث آباداني اين منطقه بود بر اين خطه نهاده و بعد از آباداني منطقه براي اسكان كارگران و رعيت­هاي باغات عزت آباد، دستور ساخت اين قلعه را براي آنان مي­ دهد. نام اين قلعه متاثر از نام آبادي عزت­ آباد است كه در آن واقع شده و براي اولين بار سالارنظام، موسس، بر آن نهاد.

وي عنوان كرد: اين قلعه با پلان نزديك به مربع با طول 81 متر و عرض 80 متر در جبهه شرقي باغ عزت­ آباد (اميدسالار) واقع شده است. با باروهاي چينه­ اي بلند سيزده چين كه در هر 45 سانتيمتر چينه يك رج خشت كار شده و برج­ هاي سه طبقه در چهار گوشه حصار قلعه ارتفاع حصار قلعه حدود 6 متر و نيم است و ارتفاع برج ­ها 10 متر و 35 سانتيمتر است. شايد برج ­ها محلي براي حراست از ساكنين قلعه و باغات همجوار بوده است. ورودي قلعه در جبهه شرقي واقع شده است. با اينكه بيشتر از نيمي از فضاهاي مسكوني ضلع جنوبي قلعه به كلي تخريب شده اما با وجود بقيه عناصر موجود به خصوص حمامي كه در گوشه جنوب شرقي وجود دارد اين بنا را هنوز پويا و سرپا مي­بينيم. در كل حدود 6500 مترمربع فضا توسط اين حصار و برج­ ها، محصور شده كه محدوده قلعه عزت­آباد را تعريف مي­ كند. بيش از هشتاد درصد موجوديت قلعه پلاك­هاي تيپ مسكوني در جبهه شمالي و جنوبي هستند كه هر كدام مساحتي حدود 230 مترمربع را به خود اختصاص داده اند.

ذاكري نيا خاطرنشان ساخت: سيستم آب­رساني اين قلعه از طريق قناتي به همين نام يعني قنات عزت­ آباد بوده كه از غرب شهر ابركوه شروع و به شرق و به باغات و بعد بر اساس شيب منطقه ابركوه به قلعه اين منطقه مي­ رسيده است.

اين مقام مسئول تصريح كرد: فضاهاي مسكوني اين قلعه داراي پلان­ هاي تيپ و مشابه هستند و هر كدام از اين فضاهاي مسكوني داراي فضاهاي خواب و نشيمن و انبار و مطبخ و سرويس بهداشتي و لرد و انبار و حياط هستند. در حال حاضر 7 پلاك از اين واحدهاي مسكوني موجود هستند كه احتمال مي­ دهيم تعداد آنها 9 يا 10 پلاك بوده است. همچنين در چهار جبهه حصار قلعه برج­ هاي سه طبقه با نقوش خشتي ساده و زيبا را داريم كه غلبه بصري قلعه از بيرون است چرا كه بلندترين سازه آبادي است. حمام قلعه هم به عنوان تنها فضاي معماري متفاوت قلعه در خور توجه است.

وي اظهار داشت: منطقه عزت­ آباد پتانسيل خوبي جهت جذب گردشگري و معرفي تاريخ كهن اين ديار را دارد. در نتيجه جهت پاسداشت اين منطقه تاريخي، ضرورت­ ثبت اثر و بعد از آن مرمت تكميلي، احيا و تعيين حريم در اين مجموعه احساس مي­شود تا آسيب­ هاي بيشتر ماهيت قلعه را خدشه­ دار نكند